Silny stres może poprzedzać nasilone wypadanie włosów. Zmiana często pojawia się dopiero po kilku tygodniach lub miesiącach. Dlatego łatwo nie połączyć jej z wcześniejszą chorobą, operacją czy trudnym wydarzeniem.
Tak może przebiegać łysienie telogenowe. Wiele włosów zbyt wcześnie kończy wtedy wzrost. Po okresie spoczynku zaczynają wypadać w podobnym czasie. Stres jest jedną z możliwych przyczyn, ale nie powinien automatycznie tłumaczyć każdego przerzedzenia.
Metamorfozy naszych klientów
Łysienie telogenowe. Zdjęcia po 12 tygodni stosowania: Serum codziennie, Maska 3x/tydzień. Efekty są indywidualne i zależą od przyczyny wypadania.1 z 12
Dlaczego włosy wypadają z opóźnieniem
Każdy mieszek przechodzi przez cykl wzrostu i spoczynku. Przez kilka lat wytwarza włos. Potem wzrost ustaje, a włos przez pewien czas pozostaje w skórze, zanim wypadnie.
| Faza | Co się dzieje | Orientacyjny czas |
|---|---|---|
| Anagen | Włos rośnie | Kilka lat |
| Katagen | Wzrost się kończy, mieszek się zmienia | Kilka tygodni |
| Telogen | Włos pozostaje w fazie spoczynku | Około trzech miesięcy |
Silne obciążenie organizmu może sprawić, że więcej mieszków wcześniej zakończy fazę wzrostu. Wypadanie staje się widoczne dopiero później, często po 2-3 miesiącach.
Podobne opóźnienie opisano po COVID-19. W dwóch badaniach wypadanie zaczynało się średnio około 50-54 dni po infekcji. To przykład konkretnej grupy pacjentów, a nie termin obowiązujący każdą osobę.
Jeśli włosy zaczęły wypadać teraz, przypomnij sobie ostatnie miesiące. Znaczenie mogą mieć gorączka, zabieg, poród, szybka utrata masy ciała, zmiana leku albo silne napięcie psychiczne. Nie zawsze udaje się wskazać jedną przyczynę.
Co oznacza stres dla organizmu
W tym kontekście stres nie dotyczy wyłącznie emocji. Organizm może być obciążony także chorobą lub niedostateczną ilością jedzenia.
Silne wydarzenie emocjonalne może poprzedzać wypadanie, ale samo następstwo w czasie nie dowodzi związku. Trzeba uwzględnić też inne zmiany w zdrowiu i stylu życia.
Długotrwałe napięcie może współistnieć z przewlekłym wypadaniem. Związek trudniej wtedy ustalić, bo nie ma jednego wyraźnego początku. Samo zalecenie „mniej się stresuj” nie zastępuje diagnostyki.
Obciążenie fizyczne obejmuje między innymi infekcję z gorączką, operację, poród i restrykcyjną dietę. Wypadanie może więc pojawić się także u osoby, która nie przeżywała silnego stresu psychicznego.
Zmiany po porodzie opisujemy osobno w poradniku o wypadaniu włosów po ciąży.
Co pokazują badania nad hormonami stresu
W badaniu opublikowanym w „Nature” w 2021 roku sprawdzano wpływ hormonu stresu na mieszki włosowe myszy. Hormon ograniczał wytwarzanie białka GAS6. Białko to przekazuje sygnał pobudzający komórki odpowiedzialne za wzrost włosa. Gdy sygnał słabł, mieszki dłużej pozostawały w spoczynku.
Inne badania na zwierzętach dotyczyły substancji P. To cząsteczka uczestnicząca w komunikacji między nerwami a otaczającymi tkankami. Wiązano ją z wcześniejszym końcem wzrostu włosa i stanem zapalnym wokół mieszka.
Badano też stres oksydacyjny, czyli nadmiar reaktywnych cząsteczek mogących uszkadzać komórki. Wyniki pomagają zrozumieć możliwe mechanizmy. Nie są jednak dowodem, że podanie konkretnego suplementu lub kosmetyku zatrzyma wypadanie po stresie u człowieka.
Jak odróżnić wypadanie telogenowe od innych problemów
Wypadanie telogenowe jest zwykle rozlane. Więcej włosów wypada z różnych części głowy, bez jednego gładkiego miejsca pozbawionego włosów.
Łysienie androgenowe częściej postępuje powoli. Przedziałek się poszerza, czubek staje się rzadszy albo pogłębiają się zakola. Kolejne włosy są coraz cieńsze. Epizod telogenowy może ujawnić takie przerzedzenie, które wcześniej trudno było zauważyć. Oba problemy mogą występować jednocześnie.
Łysienie plackowate jest chorobą autoimmunologiczną. Układ odpornościowy atakuje mieszki. Mogą pojawić się gładkie, okrągłe miejsca bez włosów. Związek tej choroby ze stresem jest złożony i nie zawsze widoczny.
Sam wygląd nie wystarcza do pewnego rozpoznania. Dermatolog ocenia przebieg, skórę głowy i włosy, często w powiększeniu. Więcej o różnicach przeczytasz w tekście o łysieniu telogenowym.
Czy włosy odrosną
Ostre łysienie telogenowe zwykle ustępuje, ponieważ nie niszczy mieszków. Po ustąpieniu przyczyny mogą one ponownie wytwarzać włosy. Powrót gęstości zajmuje jednak więcej czasu niż zmniejszenie samego wypadania.
Poprawę ocenia się w miesiącach. U części osób pełniejsza fryzura wraca po 6-12 miesiącach lub później. Przebieg zależy od przyczyny i od tego, czy równolegle nie występuje inny rodzaj łysienia.
Wypadanie trwające ponad sześć miesięcy wymaga ponownej oceny. Przyczyna może nadal działać lub początkowe rozpoznanie może wymagać uzupełnienia.
Co możesz zrobić
- Zapisz początek problemu i wcześniejsze wydarzenia. Uwzględnij choroby, leki, dietę i okresy silnego napięcia.
- Omów możliwe przyczyny z lekarzem. Morfologia, ferrytyna lub TSH bywają potrzebne, ale nie ma jednego pakietu dla wszystkich. Zobacz jak dobiera się badania.
- Jedz regularnie. Unikaj dużych ograniczeń kalorii i białka. Suplementów nie dobieraj wyłącznie na podstawie wyglądu włosów.
- Zadbaj o sen i wsparcie. Jeśli stres lub lęk utrudniają codzienne życie, pomoc psychologa może uzupełnić opiekę dermatologiczną.
- Pielęgnuj łagodnie. Nie wykonuj mocnych masaży ani częstych domowych testów wyrywania włosów. Odstaw kosmetyk, który podrażnia skórę.
Kosmetyk może wspierać komfort skóry głowy i ograniczać łamanie. Nie wykazano, żeby serum lub maska Trichovity zatrzymywały ostry epizod łysienia telogenowego. Rolę ich składników opisujemy w przeglądzie badań nad colostrum.
Najczęstsze pytania
Czy włosy mogą wypadać, kiedy stres już minął?
Tak. Wypadanie może być opóźnioną reakcją. Dlatego w wywiadzie uwzględnia się również wcześniejsze miesiące.
Czy można zatrzymać wypadanie od razu?
Nie ma potwierdzonej metody, która zatrzyma każdy ostry epizod z dnia na dzień. Najważniejsze są ocena przyczyny i odpowiednie postępowanie.
Czy stres powoduje trwałe łysienie?
Samo wypadanie telogenowe zwykle nie niszczy mieszków. Może jednak współistnieć z innym rodzajem łysienia. Dlatego utrzymującego się przerzedzenia nie należy bez końca przypisywać stresowi.
Kiedy zgłosić się do dermatologa?
Gdy problem trwa miesiącami, wyraźnie postępuje albo nie ma jasnej przyczyny. Gładkie miejsca bez włosów, ból, pieczenie, stan zapalny lub utrata brwi wymagają wcześniejszej konsultacji.
Źródła
- Choi i wsp., 2021: hormon stresu i GAS6 w badaniu na myszach
- Arck i wsp., 2003: substancja P i cykl włosa u myszy
- Liu i wsp., 2013: stres oksydacyjny i cykl włosa u myszy
- Olds i wsp., 2021: wypadanie po COVID-19
- Aksoy i wsp., 2021: wypadanie po COVID-19
- DermNet: Telogen effluvium
- Minokawa i wsp., 2022: czynniki stylu życia w łysieniu plackowatym
Materiał edukacyjny. Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji z lekarzem dermatologiem ani trychologiem. Trichovita to kosmetyk pielęgnacyjny, a nie produkt leczniczy, i nie zastępuje leczenia. Przy zdiagnozowanej chorobie skóry głowy lub uporczywych problemach z włosami skonsultuj się ze specjalistą.
O autorze
Mikołaj Szejnoga
Współtwórca Trichovity
Współtwórca marki Trichovita, specjalista ds. trychologii i receptur kosmetycznych.
Odwiedź stronę autora
