Colostrum bovinum, czyli siara bydlęca, zawiera białka, które badacze sprawdzają także pod kątem wzrostu włosów. Część doświadczeń na komórkach i myszach dała ciekawe wyniki. To jednak za mało, żeby uznać kosmetyk z colostrum za skuteczne leczenie łysienia u ludzi.
Czytając takie badanie, sprawdź najpierw, co podano, komu i w jaki sposób. Składnik, który badacze wyizolowali i testowali w laboratorium, może działać inaczej niż gotowe serum na skórze głowy.
Metamorfozy naszych klientów
Łysienie androgenowe. Zdjęcia po 16 tygodni stosowania: Serum codziennie wieczorem, Maska 3x/tydzień. Efekty są indywidualne i zależą od przyczyny wypadania.1 z 12
Czym jest colostrum bovinum
Colostrum to wydzielina gruczołów mlekowych, która powstaje na początku laktacji. Dostarcza noworodkowi składników odżywczych i substancji wspierających odporność. Zawiera między innymi przeciwciała, laktoferynę i czynniki wzrostu.
Czynniki wzrostu to białka, którymi komórki przekazują sobie sygnały. Niektóre biorą też udział w regulowaniu pracy mieszka włosowego. Dlatego naukowcy przyglądają się colostrum i jego składnikom.
To, że surowiec zawiera te białka, nie mówi jeszcze, jak zachowają się w kosmetyku. Liczy się ich trwałość i ilość, sposób przygotowania produktu i to, czy w ogóle dotrą tam, gdzie miałyby działać.
IGF-1: białko związane ze wzrostem włosa
IGF-1 bierze udział w regulowaniu wzrostu i przeżycia komórek. Wytwarzają go między innymi komórki brodawki włosa. Brodawka leży w dolnej części mieszka i steruje wzrostem włosa.
Badania opisują związek IGF-1 z cyklem włosowym. Badacze porównywali też komórki pobrane z miejsc, gdzie włosy rzedną, z komórkami z miejsc bez przerzedzenia. Takie obserwacje pomagają zrozumieć, jak powstaje łysienie. Z żadnej z nich nie wynika jednak, że colostrum nałożone na skórę uzupełni IGF-1 w mieszku i przywróci wzrost włosów.
Laktoferyna: doświadczenia na komórkach i myszach
Huang i współautorzy (2019) badali w laboratorium, jak bydlęca laktoferyna działa na komórki brodawki włosa. Komórki mnożyły się szybciej, a u myszy laktoferyna pobudzała wzrost włosów.
Badacze opisali też zmiany w szlakach sygnałowych, czyli drogach, którymi informacja biegnie wewnątrz komórki. To trop do dalszych badań. Z takiego doświadczenia nie wynika, jaka dawka w kosmetyku byłaby skuteczna u człowieka ani po jakim czasie miałby nastąpić odrost.
Inna praca opisała niższe stężenie laktoferyny we krwi osób z przewlekłym wypadaniem telogenowym (to długotrwałe wypadanie włosów z całej głowy). To była obserwacja, bez prób leczenia, więc nie daje podstaw, żeby zalecać suplementy z laktoferyną każdemu, komu wypadają włosy.
Egzosomy z colostrum: co sprawdzono
Egzosomy to bardzo małe pęcherzyki, w których komórki mogą przenosić między sobą białka i inne cząsteczki. Kim i współautorzy (2022) badali egzosomy wyizolowane z colostrum.
W doświadczeniach na komórkach i myszach badacze zauważyli zmiany związane ze wzrostem włosów, a w części eksperymentu porównali wynik z minoksydylem. To porównanie przeprowadzono jednak na komórkach i zwierzętach, więc nie wykazuje, że kosmetyk z colostrum działa u ludzi tak samo jak lek.
Wyizolowane egzosomy to też co innego niż całe colostrum dodane do produktu. Żeby ocenić serum, potrzebne są dane właśnie o tym serum.
Jak odczytać wynik badania
| Rodzaj badania | Czego można się z niego dowiedzieć | Czego nie potwierdza |
|---|---|---|
| Badanie na komórkach | Jak substancja wpływa na wybrane procesy | Skuteczności i bezpieczeństwa na skórze człowieka |
| Badanie na zwierzętach | Jak działa w konkretnym modelu organizmu | Takiego samego efektu u ludzi |
| Obserwacja pacjentów | Jakie cechy lub wyniki występują razem | Że jedna z tych cech powoduje drugą |
| Badanie gotowego produktu u ludzi | Jakie efekty uzyskano przy określonym stosowaniu | Działania u każdej osoby i przy każdej przyczynie wypadania |
Nawet przy badaniu gotowego produktu sprawdź, ilu było uczestników, jak długo trwało badanie i jak mierzono efekt. To, że uczestnicy w ankiecie oceniają włosy jako bardziej miękkie, nie jest pomiarem odrostu.
Czy liposomy zmieniają działanie colostrum
Skóra jest barierą dla wielu substancji, a duże białka nie przenikają przez nią łatwo. Liposomy, czyli małe pęcherzyki z otoczką lipidową, mogą przenosić składniki kosmetyku.
Jak działają, zależy od budowy pęcherzyka i całej receptury. W badaniach niektórych nośników substancja gromadziła się w obrębie mieszków. Z takich wyników nie da się wyliczyć, ile colostrum z konkretnego serum dotrze do brodawki włosa.
Czym różni się colostrum liofilizowane od liposomalnego, wyjaśnia osobny tekst.
Co to oznacza przy wyborze kosmetyku
Kosmetyk z colostrum oceniaj po tym, jak pielęgnuje skórę głowy i włosy. Badania nad samymi składnikami nie zastąpią badań, które sprawdziłyby, czy po gotowym produkcie włosy odrastają.
Serum i maska Trichovity zawierają liposomalne colostrum bovinum. Są kosmetykami. Jeśli przerzedzenie postępuje, potrzebne jest rozpoznanie przyczyny, a gdy przyczyną jest choroba, także odpowiednie leczenie.
Przy alergii na białka mleka krowiego unikaj produktów z colostrum bovinum. Domowa próba na małym fragmencie skóry nie sprawdzi, czy możesz bezpiecznie użyć znanego alergenu.
Najczęstsze pytania
Czy colostrum leczy łysienie androgenowe?
Nie ma wystarczających badań klinicznych, które by to potwierdzały. Jeśli przedziałek się poszerza, pogłębiają się zakola albo rzednie czubek głowy, idź do dermatologa. Objawy opisuje poradnik o łysieniu androgenowym.
Czy colostrum doustne działa tak samo jak kosmetyk?
Tych dwóch sposobów nie można traktować zamiennie. Preparat doustny trafia do układu pokarmowego, a kosmetyk nakłada się na skórę, więc wyniku badania jednej drogi podania nie przenosi się na drugą.
Po jakim czasie powinny pojawić się nowe włosy?
Z opisanych badań nie da się wyznaczyć takiego terminu dla kosmetyku z colostrum. Bardziej miękkie włosy czy mniejsze uczucie suchości skóry to inne efekty niż większa gęstość.
Czy polipeptydy prolinowe z colostrum pomagają przy łysieniu plackowatym?
Badania nad wpływem tych polipeptydów na układ odpornościowy nie potwierdzają, że leczą one łysienie plackowate. Okrągłe miejsca bez włosów powinien obejrzeć dermatolog.
Źródła
- Yalçıntaş i wsp., Revealing the Potency of Growth Factors in Bovine Colostrum, 2024: PubMed.
- Hsieh i wsp., IGF-1 in Hair Regeneration: Mechanistic Pathways and Therapeutic Potential, 2025: PubMed.
- Huang i wsp., badanie laktoferyny na komórkach i myszach, 2019: DOI.
- Milad i wsp., Role of Lactoferrin in Chronic Telogen Effluvium, abstrakt, 2020: DOI.
- Kim i wsp., Potential of Colostrum-Derived Exosomes for Promoting Hair Regeneration Through the Transition From Telogen to Anagen Phase, 2022: DOI.
- Nayak i wsp., badanie liposomów jako nośników do mieszków włosowych, 2024: PMC.
- Janusz i Zabłocka, przegląd właściwości polipeptydów prolinowych z colostrum, 2010: DOI.
Materiał edukacyjny. Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji z lekarzem dermatologiem ani trychologiem. Trichovita to kosmetyk pielęgnacyjny, a nie produkt leczniczy, i nie zastępuje leczenia. Przy zdiagnozowanej chorobie skóry głowy lub uporczywych problemach z włosami skonsultuj się ze specjalistą.
O autorze
Mikołaj Szejnoga
Współtwórca Trichovity
Współtwórca marki Trichovita, specjalista ds. trychologii i receptur kosmetycznych.
Odwiedź stronę autora
