Nie ma jednego pakietu badań dla każdej osoby z wypadaniem włosów. Najpierw trzeba ustalić, kiedy problem się zaczął, jak wygląda przerzedzenie i czy są inne objawy. Dopiero na tej podstawie lekarz dobiera badania.
Wyniki krwi mogą pomóc wykryć niedobór żelaza, niedokrwistość lub zaburzenia tarczycy. Nie pokazują jednak wszystkich przyczyn utraty włosów. Prawidłowy wynik nie zastępuje obejrzenia skóry głowy.
Metamorfozy naszych klientów
Łysienie androgenowe. Zdjęcia po 16 tygodni stosowania: Serum codziennie wieczorem, Maska 3x/tydzień. Efekty są indywidualne i zależą od przyczyny wypadania.1 z 12
Co przygotować przed wizytą
Zapisz datę początku wypadania. Przypomnij sobie choroby, gorączkę, poród, operacje, zmiany leków i diety z poprzednich miesięcy. Przy wypadaniu telogenowym między zdarzeniem a objawami często mijają 2-3 miesiące.
Zanotuj też, czy włosy wypadają z całej głowy, czy przerzedza się konkretne miejsce. Powiedz o świądzie, bólu, łuszczeniu, osłabieniu i zmianach masy ciała. Przygotuj listę leków oraz suplementów.
Takie informacje pomagają wybrać badania, które mogą odpowiedzieć na konkretne pytanie. Szeroki pakiet kupiony bez wskazań może wykazać przypadkowe odchylenia, które nie wyjaśnią problemu z włosami.
Jakie badania lekarz może rozważyć
| Badanie | Co pomaga ocenić | Ważne ograniczenie |
|---|---|---|
| Morfologia | Między innymi niedokrwistość | Prawidłowy wynik nie wyklucza niedoboru żelaza |
| Ferrytyna | Zapasy żelaza | Może wzrastać podczas stanu zapalnego |
| TSH | Pracę tarczycy | Nieprawidłowy wynik może wymagać dalszych oznaczeń |
| Witamina D | Jej stężenie we krwi | Niedobór nie dowodzi, że to on powoduje wypadanie |
| Cynk | Możliwy niedobór przy odpowiednich wskazaniach | Samo wypadanie nie uzasadnia suplementacji |
| Wybrane hormony | Zaburzenia podejrzewane na podstawie objawów | Zakres i termin badań ustala lekarz |
To lista możliwych badań, a nie zalecenie wykonania wszystkich. Zakres zależy od wywiadu, badania skóry i podejrzewanej przyczyny.
Ferrytyna: dlaczego jeden wynik nie wystarcza
Ferrytyna jest białkiem związanym z magazynowaniem żelaza. Jej niskie stężenie może wskazywać na niedobór. Podczas infekcji lub innego stanu zapalnego poziom może jednak rosnąć. Dlatego wynik trzeba ocenić razem z objawami i innymi badaniami.
W internecie często pojawia się zalecenie, żeby przy wypadaniu włosów podnieść ferrytynę powyżej 70 ng/ml. Nie ma jednego progu, który gwarantuje odrost. Badania dotyczące żelaza i różnych rodzajów łysienia dają niejednoznaczne wyniki.
W badaniu Kantora i współpracowników niższą ferrytynę stwierdzono w części grup z łysieniem, ale nie wykazano takiej samej różnicy przy wypadaniu telogenowym. W badaniu Olsen i współpracowników niedobór żelaza nie był częstszy u kobiet z badanymi postaciami wypadania niż w grupie porównawczej.
Nie oznacza to, że niedobór można zignorować. Wymaga ustalenia przyczyny i odpowiedniego leczenia. U części osób znaczenie mają obfite miesiączki, utrata krwi przy porodzie lub dieta. W innych sytuacjach lekarz szuka między innymi źródła krwawienia. Nie przyjmuj żelaza „na wszelki wypadek”.
Witamina D: związek z wypadaniem nie dowodzi przyczyny
W metaanalizie 23 badań osoby z wypadaniem włosów częściej miały niedobór witaminy D. Takie porównanie pokazuje, że oba problemy mogą występować razem. Nie wyjaśnia jednak, czy niski poziom witaminy jest przyczyną utraty włosów.
Nie wynika z niego również, że suplementacja zatrzyma wypadanie. Oznaczenie i ewentualne uzupełnianie witaminy D powinny wynikać z oceny zdrowia i aktualnych zaleceń, a nie z obietnicy odrostu.
Tarczyca, cynk i hormony
TSH może być potrzebne, gdy lekarz podejrzewa zaburzenia tarczycy. Zarówno niedoczynność, jak i nadczynność mogą wiązać się z rozlanym wypadaniem. Wyrównanie choroby może pomóc, ale włosy reagują z opóźnieniem. Prawidłowe TSH nie wyklucza innych przyczyn.
Cynk bada się w uzasadnionych sytuacjach. Duże dawki przyjmowane przez dłuższy czas mogą zaburzać gospodarkę miedzią. Nadmiar selenu także może szkodzić włosom. Łączenie kilku suplementów bez wskazań nie jest bezpiecznym sposobem na poprawę gęstości.
Androgeny i inne hormony mogą wymagać oceny, gdy wypadaniu towarzyszą nieregularne miesiączki, nasilony trądzik lub nadmierne owłosienie. Sam szerszy przedziałek nie dowodzi nadmiaru testosteronu. Łysienie typu żeńskiego może występować przy prawidłowych wynikach hormonów.
Szybko narastające owłosienie, obniżenie głosu lub zanik miesiączek wymagają pilnej oceny lekarskiej. Nie czekaj wtedy na wynik samodzielnie wybranego pakietu.
Biotyna może zmieniać wyniki badań
Biotyna znajduje się w wielu suplementach „na włosy, skórę i paznokcie”. Może zakłócać część testów laboratoryjnych. Wynik może być zawyżony albo zaniżony, zależnie od metody.
Powiedz lekarzowi i personelowi punktu pobrań, co przyjmujesz i w jakiej dawce. Zapytaj, czy potrzebna jest przerwa. Nie ustalaj jej długości samodzielnie i nie odstawiaj leków bez uzgodnienia.
Jak przygotować się do pobrania
- Sprawdź instrukcje laboratorium dotyczące pory pobrania i pozostania na czczo.
- Zgłoś trwającą lub niedawną infekcję.
- Podaj wszystkie leki i suplementy, także biotynę.
- Termin badań hormonalnych uzgodnij z lekarzem. Znaczenie mogą mieć cykl miesiączkowy i stosowane leki.
- Przy kolejnych pomiarach zwróć uwagę na metodę badania i zakresy podane przez laboratorium.
Czy analiza pierwiastkowa włosa ma sens
Nie należy na niej opierać oceny niedoborów ani planu suplementacji. W badaniu opublikowanym w „JAMA” próbkę włosów jednej osoby wysłano do sześciu laboratoriów. Wyniki mocno się różniły. Dla części pierwiastków różnica była ponad dziesięciokrotna. Rozbieżne były także zalecenia.
Trichoskopia to inne badanie. Polega na oglądaniu włosów i skóry głowy w powiększeniu. Pomaga ocenić między innymi grubość włosów i stan ujść mieszków. Nie służy do oznaczania witamin lub minerałów. Przed wizytą zobacz jak wybrać trychologa.
Wyniki są prawidłowe, a włosy nadal wypadają
Nadal możliwe są wypadanie telogenowe, łysienie androgenowe lub choroba skóry głowy. Przyczyna mogła też zadziałać kilka miesięcy przed pobraniem krwi. Aktualny wynik nie pokazuje stanu organizmu z tamtego okresu.
Zamiast zamawiać kolejne oznaczenia bez wskazań, omów dalsze kroki z dermatologiem. Przebieg typowych zmian opisujemy w tekstach o łysieniu telogenowym i łysieniu androgenowym.
Kosmetyk może uzupełniać pielęgnację. Nie wyrówna jednak niedoboru ani zaburzeń tarczycy. Serum i maska Trichovity służą pielęgnacji skóry głowy i włosów, nie diagnostyce ani leczeniu przyczyny wypadania.
Najczęstsze pytania
Czy mogę zacząć od samej morfologii?
Może być jednym z potrzebnych badań, ale nie odpowie na wszystkie pytania. Zakres najlepiej ustalić po rozmowie i badaniu lekarskim.
Czy wynik blisko dolnej granicy zawsze wymaga suplementu?
Nie. Znaczenie wyniku zależy od objawów, innych badań i sytuacji zdrowotnej. Sam zakres z tabeli nie wystarcza do decyzji o leczeniu.
Kiedy iść do lekarza bez czekania na badania?
Przy nagłym lub ogniskowym wypadaniu, bólu, pieczeniu, sączeniu skóry albo szybko postępującym przerzedzeniu. Konsultacji wymagają też niepokojące objawy ogólne i szybko narastające zmiany hormonalne.
Źródła
- Carmina i wsp., 2019: ocena kobiecego wzoru utraty włosów
- Kantor i wsp., 2003: ferrytyna a różne rodzaje łysienia
- Olsen i wsp., 2010: niedobór żelaza u kobiet z wypadaniem włosów
- Trost i wsp., 2006: diagnostyka niedoboru żelaza i związek z wypadaniem
- Chen i wsp., 2023: witamina D w łysieniach niebliznowaciejących
- Seidel i wsp., 2001: ocena laboratoryjnej analizy minerałów we włosach
- Almohanna i wsp., 2019: witaminy i minerały a wypadanie włosów
- Mzougui i wsp., 2020: wpływ biotyny na wybrane testy laboratoryjne
Materiał edukacyjny. Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji z lekarzem dermatologiem ani trychologiem. Trichovita to kosmetyk pielęgnacyjny, a nie produkt leczniczy, i nie zastępuje leczenia. Przy zdiagnozowanej chorobie skóry głowy lub uporczywych problemach z włosami skonsultuj się ze specjalistą.
O autorze
Mikołaj Szejnoga
Współtwórca Trichovity
Współtwórca marki Trichovita, specjalista ds. trychologii i receptur kosmetycznych.
Odwiedź stronę autora
