Nie ma jednego pakietu badań dla każdej osoby z wypadaniem włosów. Lekarz najpierw ustala, kiedy problem się zaczął, jak wygląda przerzedzenie i czy są inne objawy, i dopiero wtedy dobiera badania.
Wyniki krwi mogą pomóc wykryć niedobór żelaza, niedokrwistość albo zaburzenia tarczycy, ale nie pokażą wszystkich przyczyn utraty włosów. Nawet przy prawidłowych wynikach skórę głowy i tak trzeba obejrzeć.
Metamorfozy naszych klientów
Łysienie androgenowe. Zdjęcia po 16 tygodni stosowania: Serum codziennie wieczorem, Maska 3x/tydzień. Efekty są indywidualne i zależą od przyczyny wypadania.1 z 12
Co przygotować przed wizytą
Zapisz, kiedy zaczęło się wypadanie. Przypomnij sobie choroby, gorączkę, poród, operacje, zmiany leków i diety z poprzednich miesięcy. Przy wypadaniu telogenowym od takiego zdarzenia do objawów mijają często 2-3 miesiące.
Zanotuj też, czy włosy wypadają z całej głowy, czy rzednie konkretne miejsce. Powiedz o świądzie, bólu, łuszczeniu, osłabieniu i zmianach masy ciała. Przygotuj listę leków i suplementów.
Z tymi informacjami łatwiej wybrać badania, które mogą odpowiedzieć na konkretne pytanie. Szeroki pakiet kupiony bez wyraźnego powodu może za to pokazać przypadkowe wyniki lekko poza normą, które nie wyjaśnią, dlaczego wypadają włosy.
Jakie badania lekarz może rozważyć
| Badanie | Co pomaga ocenić | Ważne ograniczenie |
|---|---|---|
| Morfologia | Między innymi niedokrwistość | Prawidłowy wynik nie wyklucza niedoboru żelaza |
| Ferrytyna | Zapasy żelaza | Może wzrastać podczas stanu zapalnego |
| TSH | Pracę tarczycy | Nieprawidłowy wynik może wymagać dalszych oznaczeń |
| Witamina D | Jej stężenie we krwi | Niedobór nie dowodzi, że to on powoduje wypadanie |
| Cynk | Możliwy niedobór przy odpowiednich wskazaniach | Samo wypadanie nie uzasadnia suplementacji |
| Wybrane hormony | Zaburzenia podejrzewane na podstawie objawów | Zakres i termin badań ustala lekarz |
Nie każdy potrzebuje wszystkich tych badań. Lekarz wybiera je na podstawie rozmowy, obejrzenia skóry i podejrzewanej przyczyny.
Ferrytyna: dlaczego jeden wynik nie wystarcza
Ferrytyna to białko, w którym organizm magazynuje żelazo. Niskie stężenie może wskazywać na niedobór, ale podczas infekcji albo innego stanu zapalnego ferrytyna może rosnąć i ukryć niedobór. Dlatego wynik ocenia się razem z objawami i innymi badaniami.
W internecie często pojawia się rada, żeby przy wypadaniu włosów podnieść ferrytynę powyżej 70 ng/ml. Nie ma jednego progu, który gwarantuje odrost. Badania nad żelazem i różnymi rodzajami łysienia dają niejednoznaczne wyniki.
Kantor i współpracownicy porównali średnią ferrytynę u kobiet z różnymi rodzajami łysienia i u kobiet bez łysienia. W części grup z łysieniem była niższa, ale przy wypadaniu telogenowym takiej różnicy nie wykazano. Olsen i współpracownicy sprawdzali z kolei, jak często kobiety z wypadaniem włosów mają niedobór żelaza. U kobiet z badanymi postaciami wypadania nie zdarzał się on częściej niż w grupie porównawczej.
Niedoboru żelaza nie wolno jednak lekceważyć. Trzeba ustalić jego przyczynę i go leczyć. U części osób stoją za nim obfite miesiączki, utrata krwi przy porodzie albo dieta, a w innych sytuacjach lekarz szuka między innymi źródła krwawienia. Nie bierz żelaza „na wszelki wypadek”.
Witamina D: związek z wypadaniem nie dowodzi przyczyny
W metaanalizie, czyli zbiorczym opracowaniu 23 badań, osoby z wypadaniem włosów częściej miały niedobór witaminy D. Wiadomo więc, że oba problemy mogą iść w parze, ale nie wiadomo, czy to niski poziom witaminy powoduje utratę włosów.
Z tego porównania nie wynika też, że suplement zatrzyma wypadanie. Witaminę D bada się i w razie potrzeby uzupełnia ze względu na ogólny stan zdrowia i według aktualnych zaleceń. Sama nadzieja na odrost włosów nie jest powodem, żeby ją badać czy brać.
Tarczyca, cynk i hormony
TSH bada się, gdy lekarz podejrzewa chorobę tarczycy. Z rozlanym wypadaniem może wiązać się zarówno niedoczynność, jak i nadczynność. Wyrównanie pracy tarczycy może pomóc, ale włosy reagują na nie z opóźnieniem. Prawidłowe TSH nie wyklucza innych przyczyn.
Cynk bada się wtedy, gdy są ku temu powody. Jego duże dawki brane przez dłuższy czas mogą zaburzać gospodarkę miedzią, a nadmiar selenu także może szkodzić włosom. Łączenie kilku suplementów bez wskazań nie jest bezpiecznym sposobem na gęstsze włosy.
Ocena androgenów i innych hormonów może być potrzebna, gdy wypadaniu towarzyszą nieregularne miesiączki, nasilony trądzik albo nadmierne owłosienie. Szerszy przedziałek sam w sobie nie dowodzi nadmiaru testosteronu, bo łysienie typu żeńskiego może występować przy prawidłowych wynikach hormonów.
Szybko narastające owłosienie na twarzy lub ciele, obniżenie głosu albo zanik miesiączek wymagają pilnej wizyty u lekarza. Z takimi objawami nie czekaj na wyniki pakietu wybranego na własną rękę.
Biotyna może zmieniać wyniki badań
Biotyna jest w wielu suplementach „na włosy, skórę i paznokcie” i może zakłócać część testów laboratoryjnych. Zależnie od metody wynik może wyjść zawyżony albo zaniżony.
Powiedz lekarzowi i osobie w punkcie pobrań, co i w jakiej dawce przyjmujesz, i zapytaj, czy potrzebna jest przerwa. Długość przerwy ustal z lekarzem i nie odstawiaj leków bez uzgodnienia z nim.
Jak przygotować się do pobrania
- Sprawdź w laboratorium, o której godzinie przyjść i czy trzeba być na czczo.
- Zgłoś trwającą albo niedawną infekcję.
- Podaj wszystkie leki i suplementy, także biotynę.
- Termin badań hormonalnych uzgodnij z lekarzem, bo wynik może zależeć od fazy cyklu miesiączkowego i przyjmowanych leków.
- Przy kolejnych pomiarach zwróć uwagę na metodę badania i zakresy podane przez laboratorium.
Czy analiza pierwiastkowa włosa ma sens
Na jej wyniku nie opieraj oceny niedoborów ani planu suplementów. W badaniu opublikowanym w „JAMA” próbkę włosów jednej osoby wysłano do sześciu laboratoriów. Skoro próbka była ta sama, wyniki powinny wyjść takie same. Tymczasem mocno się różniły, dla części pierwiastków nawet ponad dziesięciokrotnie, a zalecenia też się rozjeżdżały.
Trichoskopia to zupełnie inne badanie. Polega na oglądaniu włosów i skóry głowy w powiększeniu. Ocenia się w ten sposób między innymi grubość włosów i stan ujść mieszków, czyli otworów, z których wyrastają włosy. Trichoskopia nie pokaże jednak poziomu witamin ani minerałów. Przed wizytą zobacz, jak wybrać trychologa.
Wyniki są prawidłowe, a włosy nadal wypadają
W grę nadal wchodzą wypadanie telogenowe, łysienie androgenowe albo choroba skóry głowy. Przyczyna mogła też zadziałać kilka miesięcy przed pobraniem krwi, a dzisiejszy wynik nie pokazuje, co działo się w organizmie wtedy.
Zamiast zamawiać kolejne oznaczenia bez wskazań, omów dalsze kroki z dermatologiem. Jak zwykle przebiegają te zmiany, opisują teksty o łysieniu telogenowym i łysieniu androgenowym.
Kosmetyk może uzupełniać pielęgnację, ale nie wyrówna niedoboru ani zaburzeń tarczycy. Serum i maska Trichovity służą pielęgnacji skóry głowy i włosów, nie diagnostyce ani leczeniu przyczyny wypadania.
Najczęstsze pytania
Czy mogę zacząć od samej morfologii?
Morfologia może być jednym z potrzebnych badań, ale nie odpowie na wszystkie pytania. Zakres badań najlepiej ustalić po rozmowie z lekarzem i badaniu lekarskim.
Czy wynik blisko dolnej granicy zawsze wymaga suplementu?
Nie. To, co taki wynik mówi, zależy od objawów, innych badań i ogólnego stanu zdrowia. Sama norma z wydruku nie wystarczy, żeby zdecydować o leczeniu.
Kiedy iść do lekarza bez czekania na badania?
Przy nagłym albo ogniskowym wypadaniu, bólu, pieczeniu, sączeniu skóry albo szybko postępującym przerzedzeniu. Z wizytą nie zwlekaj też, gdy pojawiają się niepokojące objawy ogólne albo szybko narastające zmiany hormonalne.
Źródła
- Carmina i wsp., 2019: ocena kobiecego wzoru utraty włosów
- Kantor i wsp., 2003: ferrytyna a różne rodzaje łysienia
- Olsen i wsp., 2010: niedobór żelaza u kobiet z wypadaniem włosów
- Trost i wsp., 2006: diagnostyka niedoboru żelaza i związek z wypadaniem
- Chen i wsp., 2023: witamina D w łysieniach niebliznowaciejących
- Seidel i wsp., 2001: ocena laboratoryjnej analizy minerałów we włosach
- Almohanna i wsp., 2019: witaminy i minerały a wypadanie włosów
- Mzougui i wsp., 2020: wpływ biotyny na wybrane testy laboratoryjne
Materiał edukacyjny. Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji z lekarzem dermatologiem ani trychologiem. Trichovita to kosmetyk pielęgnacyjny, a nie produkt leczniczy, i nie zastępuje leczenia. Przy zdiagnozowanej chorobie skóry głowy lub uporczywych problemach z włosami skonsultuj się ze specjalistą.
O autorze
Mikołaj Szejnoga
Współtwórca Trichovity
Współtwórca marki Trichovita, specjalista ds. trychologii i receptur kosmetycznych.
Odwiedź stronę autora
