Łysienie telogenowe to nasilone wypadanie włosów, które zwykle zaczyna się z opóźnieniem. Przyczyną może być choroba z gorączką, operacja, poród, szybkie chudnięcie albo silny stres sprzed dwóch, trzech miesięcy.
Po takim zdarzeniu więcej mieszków niż zwykle kończy fazę wzrostu. Włosy jeszcze przez jakiś czas zostają na głowie i wypadają dopiero później, więc przyczyny szukaj raczej dwa, trzy miesiące przed początkiem wypadania niż w ostatnich dniach.
Metamorfozy naszych klientów
Łysienie telogenowe. Zdjęcia po 12 tygodni stosowania: Serum codziennie, Maska 3x/tydzień. Efekty są indywidualne i zależą od przyczyny wypadania.1 z 12
Dlaczego włosy nie wypadają od razu
Każdy mieszek przechodzi cykl: wzrost, krótką fazę przejściową i spoczynek. Po zakończeniu cyklu włos wypada, a mieszek może wytworzyć kolejny. Mieszki pracują zwykle w różnym rytmie, dlatego włosy nie wypadają wszystkie naraz.
Przy wypadaniu telogenowym wiele mieszków przechodzi w fazę spoczynku, czyli telogen, mniej więcej w tym samym czasie. Silniejsze wypadanie widać najczęściej po około 2-3 miesiącach. Włosy wypadają zwykle z całej głowy i nie zostawiają gładkich placków.
Jak szuka się przyczyny
Zapisz, kiedy wypadanie się nasiliło, a potem przypomnij sobie wcześniejsze miesiące. Na wizycie przydadzą się informacje o:
- chorobach z gorączką, zabiegach i pobytach w szpitalu,
- porodzie albo dużej zmianie hormonalnej,
- restrykcyjnej diecie i szybkim spadku masy ciała,
- długim okresie silnego stresu,
- nowych lekach, zmianach dawki albo zakończeniu leczenia,
- obfitych miesiączkach, osłabieniu i innych objawach zdrowotnych.
Nie zawsze da się wskazać jedno wydarzenie, a czasem nakłada się kilka przyczyn. To, że nowy lek zaczęto brać przed wypadaniem, też nie dowodzi, że to on je wywołał. Nie odstawiaj go bez rozmowy z lekarzem.
Osobne poradniki opisują wypadanie po ciąży oraz wypadanie związane ze stresem.
Czy to wypadanie, czy łamanie
Włos po zakończonym cyklu może mieć na końcu jasne zgrubienie. To nie cały mieszek. Mieszek zostaje w skórze i może wytworzyć kolejny włos.
Krótkie fragmenty o różnej długości mogą wskazywać na łamanie, choć po jednym włosie nie da się tego rozpoznać. Porównanie długości, końców i zmian we fryzurze pomoże lepiej opisać problem przed wizytą.
Nie musisz liczyć każdego włosa. To, ile ich wypada przy jednym myciu, zależy też od tego, kiedy były poprzednio myte i czesane. Ważniejsze jest, czy od dłuższego czasu wypada ich więcej niż wcześniej.
Kiedy można spodziewać się poprawy
Łysienie telogenowe zwykle nie niszczy mieszków, więc gdy przyczyna ustąpi, mogą znowu zacząć wytwarzać włosy. Wypadanie często słabnie w ciągu kilku miesięcy, ale na powrót objętości trzeba poczekać dłużej.
Włos rośnie przeciętnie około centymetra miesięcznie, więc krótkie odrosty potrzebują czasu, zanim kucyk znów będzie grubszy, a fryzura dłuższa. Nowe włosy mogą być widoczne już wtedy, gdy starsze jeszcze wypadają.
Kiedy nastąpi poprawa, zależy od przyczyny, od tego, jak długo działała, i od ewentualnych innych chorób włosów. Widoczna odbudowa gęstości może trwać wiele miesięcy, czasem około roku albo dłużej.
Co oznacza wypadanie dłuższe niż sześć miesięcy
Gdy wypadanie trwa tak długo, mówi się o przewlekłym wypadaniu telogenowym. Przyczynę trzeba wtedy ocenić jeszcze raz, bo może nadal działać albo mogły dołączyć kolejne czynniki, które nasilają problem.
Trzeba też sprawdzić, czy równolegle nie rozwija się łysienie androgenowe. Częściej daje ono stopniowe przerzedzenie w określonych miejscach i coraz cieńsze włosy, a oba problemy mogą się nakładać.
Sześć miesięcy opisuje czas trwania. To nie termin, do którego trzeba czekać z pierwszą wizytą. Przy znacznym wypadaniu, niejasnej przyczynie albo widocznej utracie gęstości zgłoś się wcześniej.
Jakie badania mogą być potrzebne
Żaden pojedynczy wynik krwi nie potwierdza łysienia telogenowego. Lekarz ocenia przebieg problemu, wygląd skóry i włosów oraz możliwe przyczyny, a pomocna bywa trichoskopia, czyli oglądanie skóry głowy i włosów w powiększeniu.
Zależnie od objawów lekarz może zlecić między innymi morfologię, ferrytynę (zapas żelaza) albo TSH (hormon sterujący pracą tarczycy), choć nie każdemu potrzebne są wszystkie te oznaczenia. Wyniki ocenia się razem z tym, co padło w rozmowie z lekarzem. Krążące w internecie wartości „idealne dla włosów” nie są tu miarą. Więcej o tym w artykule o badaniach przy wypadaniu włosów.
Na czym polega leczenie i pielęgnacja
Najważniejsze to usunąć przyczynę, jeśli nadal działa, na przykład leczyć chorobę tarczycy, wyrównać niedobór żelaza albo lepiej się odżywiać po restrykcyjnej diecie. Czasem przyczyna już minęła i lekarz zaleca obserwować, jak włosy odrastają.
Suplement nie pomoże automatycznie każdemu, komu wypadają włosy. Stosuje się go, gdy są wskazania, bo nadmiar niektórych składników też może szkodzić.
Minoksydyl bywa rozważany w wybranych przypadkach, zwłaszcza gdy problem się przedłuża albo towarzyszy mu łysienie androgenowe. Nie jest jednak domyślnym leczeniem każdego epizodu, a decyzja zależy od rozpoznania i przeciwwskazań.
Myj skórę tak często, jak tego potrzebuje, rozczesuj włosy delikatnie, ogranicz wysoką temperaturę i ciasne upięcia. Kosmetyk może poprawiać kondycję włosów, ale nie wyrówna niedoboru ani nie wyleczy choroby, która powoduje wypadanie.
Kiedy nie czekać z konsultacją
Ból, rany, silne pieczenie, gładkie placki bez włosów albo utrata brwi to nie jest typowy obraz zwykłego wypadania telogenowego, więc z takimi objawami idź do dermatologa. Bez czekania zgłoś się do lekarza także wtedy, gdy pojawią się objawy ogólne, takie jak wyraźne osłabienie, duszność albo kołatanie serca.
Najczęstsze pytania
Czy włosy mogą wypadać ponownie?
Tak. Kolejna choroba albo inne silne obciążenie mogą wywołać nowy epizod, a gdy problem wraca, trzeba sprawdzić jego przyczynę.
Czy rzadsze mycie zatrzyma wypadanie?
Nie zatrzyma zmian w cyklu włosowym. Po dłuższej przerwie podczas jednego mycia możesz zobaczyć więcej włosów zebranych z kilku dni.
Czy wcierka przyspieszy powrót gęstości?
Kosmetyczna wcierka może służyć pielęgnacji skóry, ale nie ma podstaw, żeby zakładać, że każda przyspieszy odrost. Najpierw trzeba ustalić przyczynę wypadania i to, do czego produkt ma służyć.
Źródła
- Rebora, Telogen effluvium: a comprehensive review, 2019: DOI.
- Rakowska i wsp., Dermoscopy in female androgenic alopecia: method standardization and diagnostic criteria, 2010: DOI.
- Daunton i wsp., Chronic Telogen Effluvium: Is it a Distinct Condition? A Systematic Review, 2023: DOI.
- DermNet, Telogen effluvium.
Materiał edukacyjny. Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji z lekarzem dermatologiem ani trychologiem. Trichovita to kosmetyk pielęgnacyjny, a nie produkt leczniczy, i nie zastępuje leczenia. Przy zdiagnozowanej chorobie skóry głowy lub uporczywych problemach z włosami skonsultuj się ze specjalistą.
O autorze
Mikołaj Szejnoga
Współtwórca Trichovity
Współtwórca marki Trichovita, specjalista ds. trychologii i receptur kosmetycznych.
Odwiedź stronę autora
