Trudny okres minął, a kilka tygodni albo miesięcy później na szczotce nagle zostaje więcej włosów. Silny stres może poprzedzać takie wypadanie, ale przez to opóźnienie łatwo nie skojarzyć wypadania z wcześniejszą chorobą, operacją czy trudnym wydarzeniem.
Tak może przebiegać łysienie telogenowe. Wiele włosów zbyt wcześnie kończy wtedy wzrost, a po okresie spoczynku zaczyna wypadać mniej więcej w tym samym czasie. Stres jest jedną z możliwych przyczyn, ale nie każde przerzedzenie da się nim wytłumaczyć.
Metamorfozy naszych klientów
Łysienie telogenowe. Zdjęcia po 12 tygodni stosowania: Serum codziennie, Maska 3x/tydzień. Efekty są indywidualne i zależą od przyczyny wypadania.1 z 12
Dlaczego włosy wypadają z opóźnieniem
Każdy mieszek przechodzi cykl wzrostu i spoczynku. Przez kilka lat wytwarza włos, potem wzrost ustaje, a włos jeszcze przez pewien czas tkwi w skórze, zanim wypadnie.
| Faza | Co się dzieje | Orientacyjny czas |
|---|---|---|
| Anagen | Włos rośnie | Kilka lat |
| Katagen | Wzrost się kończy, mieszek się zmienia | Kilka tygodni |
| Telogen | Włos pozostaje w fazie spoczynku | Około trzech miesięcy |
Po silnym obciążeniu organizmu więcej mieszków może wcześniej zakończyć fazę wzrostu. Wypadanie widać dopiero później, często po 2-3 miesiącach.
Podobne opóźnienie opisano po COVID-19. W dwóch badaniach wypadanie zaczynało się średnio około 50-54 dni po infekcji. To wynik z konkretnej grupy pacjentów, więc u innej osoby ten czas może być inny.
Jeśli włosy zaczęły wypadać teraz, przypomnij sobie, czy w ostatnich miesiącach nie było gorączki, zabiegu, porodu, szybkiej utraty masy ciała, zmiany leku albo silnego napięcia psychicznego. Każda z tych sytuacji może poprzedzać wypadanie, choć nie zawsze da się wskazać jedną przyczynę.
Co oznacza stres dla organizmu
Stres to tutaj nie tylko emocje. Organizm może obciążyć także choroba albo zbyt mała ilość jedzenia.
Silne przeżycie emocjonalne może poprzedzać wypadanie. To, że jedno nastąpiło po drugim, nie dowodzi jednak związku, więc trzeba wziąć pod uwagę także inne zmiany w zdrowiu i stylu życia.
Długotrwałe napięcie może występować razem z przewlekłym wypadaniem. Związek trudniej wtedy ustalić, bo brakuje jednego wyraźnego początku. Rada „mniej się stresuj” nie zastąpi szukania przyczyny.
Obciążeniem fizycznym jest między innymi infekcja z gorączką, operacja, poród i restrykcyjna dieta. Wypadanie może się więc pojawić także u kogoś, kto nie przeżył silnego stresu psychicznego.
O zmianach po porodzie przeczytasz w osobnym poradniku o wypadaniu włosów po ciąży.
Co pokazują badania nad hormonami stresu
W badaniu opublikowanym w „Nature” w 2021 roku naukowcy sprawdzali, jak hormon stresu działa na mieszki włosowe myszy. Hormon hamował wytwarzanie białka GAS6, które wysyła sygnał pobudzający komórki odpowiedzialne za wzrost włosa. Gdy tego sygnału było mniej, mieszki dłużej pozostawały w spoczynku.
Inne badania na zwierzętach dotyczyły substancji P, jednej z cząsteczek, przez które nerwy przekazują sygnały otaczającym tkankom. Łączono ją z wcześniejszym końcem wzrostu włosa i stanem zapalnym wokół mieszka.
Badano też stres oksydacyjny, czyli nadmiar reaktywnych cząsteczek, które mogą uszkadzać komórki. Te wyniki pomagają zrozumieć możliwe mechanizmy. Nie dowodzą jednak, że konkretny suplement albo kosmetyk zatrzyma u człowieka wypadanie po stresie.
Na myszach sprawdzano też, jak silny stres wpływa na kolor włosów. Opisuje to tekst o tym, jak powstają siwe włosy.
Jak odróżnić wypadanie telogenowe od innych problemów
Wypadanie telogenowe jest zwykle rozlane. Włosy wypadają z różnych części głowy i nie zostawiają gładkich miejsc bez włosów.
Łysienie androgenowe częściej postępuje powoli. Przedziałek się poszerza, czubek rzednie albo pogłębiają się zakola, a kolejne włosy są coraz cieńsze. Epizod telogenowy może odsłonić przerzedzenie, które wcześniej trudno było zauważyć. Oba problemy mogą występować jednocześnie.
Łysienie plackowate to choroba autoimmunologiczna, w której układ odpornościowy atakuje mieszki. Mogą się pojawić gładkie, okrągłe miejsca bez włosów. Związek tej choroby ze stresem jest złożony i nie zawsze widoczny.
Po samym wyglądzie nie da się pewnie rozpoznać, który to rodzaj wypadania. Dermatolog ocenia przebieg, skórę głowy i włosy, często w powiększeniu. Więcej o różnicach przeczytasz w tekście o łysieniu telogenowym.
Czy włosy odrosną
Ostre łysienie telogenowe zwykle mija, bo nie niszczy mieszków. Gdy przyczyna ustąpi, mogą one znowu wytwarzać włosy. Gęstość wraca jednak wolniej, niż słabnie samo wypadanie.
Na poprawę czeka się miesiącami. U części osób fryzura znów wygląda pełniej po 6-12 miesiącach albo później. Przebieg zależy od przyczyny i od tego, czy obok nie rozwija się inny rodzaj łysienia.
Jeśli wypadanie trwa ponad sześć miesięcy, trzeba ocenić je jeszcze raz. Przyczyna może wciąż działać albo pierwsze rozpoznanie może wymagać uzupełnienia.
Co możesz zrobić
- Zapisz, kiedy zaczął się problem i co działo się wcześniej: choroby, leki, dieta, okresy silnego napięcia.
- Omów możliwe przyczyny z lekarzem. Morfologia, ferrytyna (zapas żelaza) czy TSH (hormon sterujący pracą tarczycy) bywają potrzebne, ale nie ma jednego pakietu dla wszystkich. Zobacz, jak dobiera się badania.
- Jedz regularnie i unikaj dużego ograniczania kalorii i białka. Suplementów nie dobieraj tylko na podstawie wyglądu włosów.
- Zadbaj o sen i wsparcie. Jeśli stres albo lęk utrudniają codzienne życie, pomoc psychologa może uzupełnić opiekę dermatologa.
- Pielęgnuj łagodnie. Unikaj mocnych masaży. Nie sprawdzaj też często, ile włosów zostanie w dłoni po pociągnięciu za pasmo. Odstaw kosmetyk, który podrażnia skórę.
Kosmetyk może wspierać komfort skóry głowy i ograniczać łamanie. Nie wykazano, żeby serum albo maska Trichovity zatrzymywały ostry epizod łysienia telogenowego. Co wiadomo o ich składnikach, przeczytasz w przeglądzie badań nad colostrum.
Najczęstsze pytania
Czy włosy mogą wypadać, kiedy stres już minął?
Tak. Wypadanie może być reakcją opóźnioną, dlatego lekarz pyta też o wcześniejsze miesiące.
Czy można zatrzymać wypadanie od razu?
Nie ma potwierdzonej metody, która zatrzyma każdy ostry epizod z dnia na dzień. Najważniejsze jest szukanie przyczyny i właściwe postępowanie.
Czy stres powoduje trwałe łysienie?
Samo wypadanie telogenowe zwykle nie niszczy mieszków, ale może współistnieć z innym rodzajem łysienia. Dlatego przerzedzenia, które się utrzymuje, nie zrzucaj bez końca na stres.
Kiedy zgłosić się do dermatologa?
Gdy problem trwa miesiącami, wyraźnie postępuje albo nie ma jasnej przyczyny. Jeśli pojawiły się gładkie miejsca bez włosów, ból, pieczenie, stan zapalny albo wypadają brwi, nie czekaj miesiącami z wizytą.
Źródła
- Choi i wsp., 2021: hormon stresu i GAS6 w badaniu na myszach
- Arck i wsp., 2003: substancja P i cykl włosa u myszy
- Liu i wsp., 2013: stres oksydacyjny i cykl włosa u myszy
- Olds i wsp., 2021: wypadanie po COVID-19
- Aksoy i wsp., 2021: wypadanie po COVID-19
- DermNet: Telogen effluvium
- Minokawa i wsp., 2022: czynniki stylu życia w łysieniu plackowatym
Materiał edukacyjny. Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji z lekarzem dermatologiem ani trychologiem. Trichovita to kosmetyk pielęgnacyjny, a nie produkt leczniczy, i nie zastępuje leczenia. Przy zdiagnozowanej chorobie skóry głowy lub uporczywych problemach z włosami skonsultuj się ze specjalistą.
O autorze
Mikołaj Szejnoga
Współtwórca Trichovity
Współtwórca marki Trichovita, specjalista ds. trychologii i receptur kosmetycznych.
Odwiedź stronę autora
