Colostrum bovinum, czyli siara bydlęca, zawiera białka, które badacze analizują także pod kątem wzrostu włosów. Część doświadczeń na komórkach i myszach dała ciekawe wyniki. Nie wystarczają one jednak, by uznać kosmetyk z colostrum za skuteczne leczenie łysienia u ludzi.
Przy ocenie takich badań liczy się przede wszystkim to, co podano, komu i w jaki sposób. Wyizolowany składnik użyty w laboratorium może działać inaczej niż gotowe serum na skórze głowy.
Metamorfozy naszych klientów
Łysienie androgenowe. Zdjęcia po 16 tygodni stosowania: Serum codziennie wieczorem, Maska 3x/tydzień. Efekty są indywidualne i zależą od przyczyny wypadania.1 z 12
Czym jest colostrum bovinum
Colostrum to wydzielina gruczołów mlekowych powstająca na początku laktacji. Dostarcza noworodkowi składników odżywczych i substancji wspierających odporność. Zawiera między innymi przeciwciała, laktoferynę i czynniki wzrostu.
Czynniki wzrostu to białka przekazujące sygnały między komórkami. Niektóre uczestniczą również w regulacji pracy mieszka włosowego. Stąd zainteresowanie naukowców colostrum i jego składnikami.
Sama obecność tych białek w surowcu nie mówi jeszcze, jak zachowają się w kosmetyku. Znaczenie mają ich trwałość, ilość, sposób przygotowania produktu i możliwość dotarcia do miejsca działania.
IGF-1: białko związane ze wzrostem włosa
IGF-1 uczestniczy w regulacji wzrostu i przeżycia komórek. Wytwarzają go między innymi komórki brodawki włosa, znajdującej się w dolnej części mieszka.
Badania opisują związek IGF-1 z cyklem włosowym. Analizowano też różnice między komórkami pobranymi z obszarów łysiejących i tych bez przerzedzenia. Takie obserwacje pomagają poznawać mechanizm łysienia. Nie pokazują, że nałożenie colostrum na skórę uzupełni IGF-1 w mieszku i przywróci wzrost włosów.
Laktoferyna: doświadczenia na komórkach i myszach
W badaniu Huang i współautorów z 2019 roku bydlęca laktoferyna zwiększała namnażanie komórek brodawki włosa. U myszy obserwowano również pobudzenie wzrostu włosów.
Badacze opisali zmiany w szlakach sygnałowych, czyli sposobach przekazywania informacji wewnątrz komórek. Wynik wskazuje, co można dalej badać. Nie określa skutecznej dawki kosmetyku dla człowieka ani czasu, po którym miałby nastąpić odrost.
Osobna praca opisywała niższe stężenie laktoferyny we krwi osób z przewlekłym wypadaniem telogenowym. Była to obserwacja, a nie próba leczenia. Nie daje podstaw do zalecania suplementacji laktoferyny każdej osobie, której wypadają włosy.
Egzosomy z colostrum: co sprawdzono
Egzosomy to bardzo małe pęcherzyki, które mogą przenosić białka i inne cząsteczki między komórkami. W pracy Kim i współautorów z 2022 roku badano egzosomy wyizolowane z colostrum.
W doświadczeniach na komórkach i myszach zaobserwowano zmiany związane ze wzrostem włosów. W części eksperymentu porównywano wynik z minoksydylem. To porównanie dotyczyło warunków laboratoryjnych i zwierząt. Nie wykazuje, że kosmetyk z colostrum działa u ludzi tak samo jak lek.
Wyizolowane egzosomy nie są też tym samym co całe colostrum dodane do produktu. Aby ocenić serum, potrzebne są dane dotyczące właśnie tego serum.
Jak odczytać wynik badania
| Rodzaj badania | Czego pozwala się dowiedzieć | Czego nie potwierdza |
|---|---|---|
| Badanie na komórkach | Jak substancja wpływa na wybrane procesy | Skuteczności i bezpieczeństwa na skórze człowieka |
| Badanie na zwierzętach | Jak działa w konkretnym modelu organizmu | Takiego samego efektu u ludzi |
| Obserwacja pacjentów | Jakie cechy lub wyniki występują razem | Że jedna z tych cech powoduje drugą |
| Badanie gotowego produktu u ludzi | Jakie efekty uzyskano przy określonym stosowaniu | Działania u każdej osoby i przy każdej przyczynie wypadania |
W ostatniej grupie nadal trzeba sprawdzić liczbę uczestników, czas badania i metodę pomiaru. Ocena miękkości włosów w ankiecie nie jest pomiarem odrostu.
Czy liposomy zmieniają działanie colostrum
Skóra stanowi barierę dla wielu substancji. Duże białka nie przenikają przez nią łatwo. Liposomy, czyli małe pęcherzyki z otoczką lipidową, mogą służyć do przenoszenia składników kosmetyku.
Ich działanie zależy od budowy pęcherzyka i całej receptury. Badania niektórych nośników pokazują gromadzenie się substancji w obrębie mieszków. Nie można z tego wyliczyć, ile colostrum z konkretnego serum dotrze do brodawki włosa.
Więcej o tej różnicy piszemy w artykule o colostrum liofilizowanym i liposomalnym.
Co to oznacza przy wyborze kosmetyku
Kosmetyk z colostrum można oceniać pod kątem pielęgnacji skóry głowy i włosów. Wyniki badań nad składnikami nie zastępują dowodów na odrost po zastosowaniu gotowego produktu.
Serum i maska dostępne w Trichovicie zawierają liposomalne colostrum bovinum. Są kosmetykami. Przy postępującym przerzedzeniu potrzebne jest rozpoznanie przyczyny, a w razie choroby także odpowiednie leczenie.
Osoby z alergią na białka mleka krowiego powinny unikać produktów z colostrum bovinum. Domowa próba na małym fragmencie skóry nie jest sposobem na sprawdzenie, czy można bezpiecznie użyć znanego alergenu.
Najczęstsze pytania
Czy colostrum leczy łysienie androgenowe?
Nie ma wystarczających badań klinicznych, które potwierdzałyby takie działanie. Przy poszerzającym się przedziałku, zakolach lub przerzedzeniu na czubku głowy potrzebna jest ocena dermatologa. Objawy opisujemy w poradniku o łysieniu androgenowym.
Czy colostrum doustne działa tak samo jak kosmetyk?
Nie można traktować tych sposobów stosowania zamiennie. Preparat doustny trafia do układu pokarmowego, a kosmetyk nakłada się na skórę. Wyniku badania jednej drogi podania nie przenosi się na drugą.
Po jakim czasie powinny pojawić się nowe włosy?
Opisane badania nie pozwalają wyznaczyć takiego terminu dla kosmetyku z colostrum. Lepsza miękkość włosów lub mniejsze uczucie suchości skóry to inne efekty niż zwiększenie gęstości.
Czy polipeptydy prolinowe z colostrum pomagają przy łysieniu plackowatym?
Badania nad ich wpływem na układ odpornościowy nie potwierdzają leczenia łysienia plackowatego. Okrągłe miejsca bez włosów powinien obejrzeć dermatolog.
Źródła
- Yalçıntaş i wsp., Revealing the Potency of Growth Factors in Bovine Colostrum, 2024: PubMed.
- Hsieh i wsp., IGF-1 in Hair Regeneration: Mechanistic Pathways and Therapeutic Potential, 2025: PubMed.
- Huang i wsp., badanie laktoferyny na komórkach i myszach, 2019: DOI.
- Milad i wsp., Role of Lactoferrin in Chronic Telogen Effluvium, abstrakt, 2020: DOI.
- Kim i wsp., Potential of Colostrum-Derived Exosomes for Promoting Hair Regeneration Through the Transition From Telogen to Anagen Phase, 2022: DOI.
- Nayak i wsp., badanie liposomów jako nośników do mieszków włosowych, 2024: PMC.
- Janusz i Zabłocka, przegląd właściwości polipeptydów prolinowych z colostrum, 2010: DOI.
Materiał edukacyjny. Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji z lekarzem dermatologiem ani trychologiem. Trichovita to kosmetyk pielęgnacyjny, a nie produkt leczniczy, i nie zastępuje leczenia. Przy zdiagnozowanej chorobie skóry głowy lub uporczywych problemach z włosami skonsultuj się ze specjalistą.
O autorze
Mikołaj Szejnoga
Współtwórca Trichovity
Współtwórca marki Trichovita, specjalista ds. trychologii i receptur kosmetycznych.
Odwiedź stronę autora
