Liposomy to bardzo małe pęcherzyki z otoczką lipidową. W kosmetykach służą do przenoszenia wybranych składników. Mogą wpływać na ich trwałość, uwalnianie i rozmieszczenie w skórze.
Napis „liposomalny” opisuje technologię produktu. Nie mówi jeszcze, jak skuteczny będzie kosmetyk ani czy spowoduje wzrost włosów. To wymaga badań gotowej receptury.
Metamorfozy naszych klientów
Łysienie androgenowe. Zdjęcia po 16 tygodni stosowania: Serum codziennie wieczorem, Maska 3x/tydzień. Efekty są indywidualne i zależą od przyczyny wypadania.1 z 12
Jak zbudowany jest liposom
Otoczkę liposomu tworzą głównie fosfolipidy, czyli związki podobne do tych obecnych w błonach komórkowych. Wewnątrz znajduje się przestrzeń wodna. Dzięki takiej budowie nośnik może pomieścić różne rodzaje substancji: jedne w środku, inne w otoczce.
Liposomów nie widać gołym okiem. Konsystencja serum ani wygląd kremu nie pozwalają stwierdzić, czy są w nim obecne i czy zachowały właściwą budowę.
Co liposomy mogą zmienić w kosmetyku
Jednym z ich zastosowań jest ochrona wrażliwego składnika. Zamknięcie w nośniku może ograniczać jego kontakt z innymi substancjami i wpływać na trwałość. Liposomy mogą też zmieniać tempo uwalniania składnika oraz to, gdzie gromadzi się po aplikacji.
Nie każdy produkt osiąga wszystkie te efekty. Wynik zależy od wielkości pęcherzyków, składu otoczki, zawartości i warunków przechowywania.
| Właściwość produktu | Dlaczego ma znaczenie |
|---|---|
| Budowa liposomów | Wpływa na ich trwałość i zachowanie po nałożeniu |
| Substancja umieszczona w nośniku | Różne składniki mają różne właściwości i wymagania |
| Pozostała część receptury | Może wpływać na stabilność nośnika i tolerancję skóry |
| Sposób stosowania | Produkt spłukiwany ma inny czas kontaktu ze skórą niż serum bez spłukiwania |
Czy liposomy docierają do mieszków włosowych
Badania niektórych nośników pokazują ich gromadzenie się w obrębie mieszków. Takie wyniki uzyskiwano między innymi w doświadczeniach na skórze świń i u myszy. Pomagają one projektować kolejne produkty i badania.
Nie oznacza to, że każdy liposom dociera do brodawki włosa, położonej głęboko w skórze. Obecność substancji w górnej części mieszka nie jest dowodem, że dotarła do jego dolnej części w ilości potrzebnej do działania.
Nie można też przenieść wyniku badania jednej substancji na inną. Liczy się konkretny nośnik, zawarty w nim składnik i gotowy produkt.
Dlaczego skład na opakowaniu nie wystarczy
Lista INCI pomaga sprawdzić, czy kosmetyk zawiera na przykład substancję zapachową lub składnik, na który masz alergię. Nie pokazuje jednak wielkości liposomów, ich trwałości ani ilości zamkniętej w nich substancji.
Sama lecytyna lub fosfolipidy na liście składników nie potwierdzają obecności liposomów. Mogą pełnić inne funkcje w recepturze. Jeśli producent powołuje się na tę technologię, powinien mieć dane, które ją potwierdzają.
Liposomy i colostrum
Colostrum bovinum zawiera między innymi białka. Duże cząsteczki nie przenikają przez zdrową skórę łatwo, dlatego bada się różne sposoby ich podawania.
Umieszczenie składników colostrum w liposomach jest rozwiązaniem technologicznym. Nie potwierdza odrostu włosów po zastosowaniu kosmetyku. Wyniki badań nad samym colostrum omawiamy w osobnym przeglądzie.
Liposomalność bywa również mylona z liofilizacją. Ta druga polega na suszeniu zamrożonego surowca. Obie metody mają inne zadania i mogą być ze sobą łączone.
Serum i maska: jak ocenić ich zastosowanie
Serum i maska dostępne w Trichovicie zawierają liposomalne colostrum bovinum. Sposób aplikacji i czas kontaktu ze skórą różnią się między produktami. Stosuj je zgodnie z instrukcją danego kosmetyku.
Przy ocenie pielęgnacji zwracaj uwagę na to, czy skóra dobrze toleruje produkt oraz czy włosy łatwiej rozczesać i mniej się łamią. Zmiana miękkości nie jest dowodem na zwiększenie liczby włosów.
Kosmetyk nie zastępuje rozpoznania przyczyny utraty włosów. Przy stopniowym poszerzaniu przedziałka lub zakoli potrzebna jest konsultacja dermatologiczna. Przy świądzie i łuszczeniu trzeba najpierw ustalić, co dzieje się ze skórą.
Najczęstsze pytania
Czy kosmetyk liposomalny jest zawsze łagodny?
Nie. Tolerancja zależy od całego składu i reakcji skóry. Pieczenie, nasilony świąd lub zaczerwienienie są powodem, by przerwać stosowanie. Liposomy nie usuwają ryzyka alergii na składniki produktu.
Czy mogę użyć liposomalnego colostrum przy alergii na mleko?
Przy alergii na białka mleka krowiego unikaj colostrum bovinum. Umieszczenie go w nośniku nie oznacza, że przestaje być alergenem.
Po jakim czasie powinien pojawić się efekt?
Zależy od badanego efektu i konkretnego produktu. Nie da się podać terminu wspólnego dla wszystkich kosmetyków liposomalnych. Obietnica odrostu wymaga osobnego potwierdzenia, niezależnie od użytej technologii.
Czy kosmetyk z liposomami jest lepszy od zwykłego?
Może mieć inne właściwości, ale sama nazwa nie rozstrzyga o jakości. Porównanie wymaga danych o produktach, ich działaniu i tolerancji. Dobrze dobrana receptura bez liposomów również może skutecznie pielęgnować skórę i włosy.
Źródła
- Jung i wsp., Innovative liposomes as a transfollicular drug delivery system: penetration into porcine hair follicles, 2006: DOI.
- Li i Hoffman, Topical liposome delivery of molecules to hair follicles in mice, 1997: PubMed.
- Nayak i wsp., badanie liposomów jako nośników do mieszków włosowych, 2024: PMC.
Materiał edukacyjny. Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji z lekarzem dermatologiem ani trychologiem. Trichovita to kosmetyk pielęgnacyjny, a nie produkt leczniczy, i nie zastępuje leczenia. Przy zdiagnozowanej chorobie skóry głowy lub uporczywych problemach z włosami skonsultuj się ze specjalistą.
Następne na szybko
O autorze
Mikołaj Szejnoga
Współtwórca Trichovity
Współtwórca marki Trichovita, specjalista ds. trychologii i receptur kosmetycznych.
Odwiedź stronę autora
