Liposomy to bardzo małe pęcherzyki z tłuszczową (lipidową) otoczką. W kosmetykach przenoszą wybrane składniki i mogą wpływać na ich trwałość, uwalnianie i rozmieszczenie w skórze.
Napis „liposomalny” mówi o technologii produktu, ale jeszcze nie o tym, jak skuteczny będzie kosmetyk ani czy spowoduje wzrost włosów. Żeby to ocenić, trzeba zbadać gotową recepturę.
Metamorfozy naszych klientów
Łysienie androgenowe. Zdjęcia po 16 tygodni stosowania: Serum codziennie wieczorem, Maska 3x/tydzień. Efekty są indywidualne i zależą od przyczyny wypadania.1 z 12
Jak zbudowany jest liposom
Otoczkę liposomu tworzą głównie fosfolipidy, czyli związki podobne do tych, z których zbudowane są błony komórkowe. W środku jest przestrzeń wodna. Przy takiej budowie nośnik może pomieścić różne rodzaje substancji: jedne w środku, inne w otoczce.
Liposomów nie widać gołym okiem. Po konsystencji serum czy wyglądzie kremu nie poznasz, czy są w nim i czy zachowały właściwą budowę.
Co liposomy mogą zmienić w kosmetyku
Liposomy stosuje się między innymi do ochrony wrażliwych składników. W nośniku składnik może mieć mniej kontaktu z innymi substancjami, a to może wpływać na jego trwałość. Liposomy mogą też zmieniać tempo, w jakim składnik się uwalnia, i miejsce, w którym gromadzi się po nałożeniu.
Czy i które z tych efektów wystąpią w danym produkcie, zależy od wielkości pęcherzyków, składu otoczki, zawartości i warunków przechowywania.
| Właściwość produktu | Dlaczego się liczy |
|---|---|
| Budowa liposomów | Wpływa na ich trwałość i zachowanie po nałożeniu |
| Substancja umieszczona w nośniku | Różne składniki mają różne właściwości i wymagania |
| Pozostała część receptury | Może wpływać na stabilność nośnika i tolerancję skóry |
| Sposób stosowania | Produkt spłukiwany ma inny czas kontaktu ze skórą niż serum bez spłukiwania |
Czy liposomy docierają do mieszków włosowych
W badaniach niektórych nośników liposomy gromadziły się w obrębie mieszków. Takie wyniki uzyskiwano między innymi na skórze świń i u myszy. Pomagają one projektować kolejne produkty i badania.
Z tego nie wynika, że każdy liposom dociera do brodawki włosa, która leży głęboko w skórze i steruje wzrostem włosa. To, że substancja jest w górnej części mieszka, nie dowodzi, że dotarła do jego dolnej części w ilości potrzebnej do działania.
Wyniku badania jednej substancji nie da się też przenieść na inną. Liczy się konkretny nośnik, składnik w nim zamknięty i gotowy produkt.
Dlaczego skład na opakowaniu nie wystarczy
Na liście składników na opakowaniu (INCI) sprawdzisz na przykład, czy kosmetyk zawiera substancję zapachową albo składnik, na który masz alergię. Lista nie pokaże jednak wielkości liposomów, ich trwałości ani tego, ile substancji w nich zamknięto.
Lecytyna czy fosfolipidy na liście składników też nie potwierdzają, że w produkcie są liposomy, bo mogą pełnić w recepturze inne funkcje. Producent, który powołuje się na tę technologię, powinien mieć dane, które ją potwierdzają.
Liposomy i colostrum
Colostrum bovinum, czyli siara bydlęca, zawiera między innymi białka. Duże cząsteczki nie przenikają łatwo przez zdrową skórę, więc bada się różne sposoby ich podawania.
Zamknięcie składników colostrum w liposomach to rozwiązanie technologiczne i samo w sobie nie potwierdza, że po kosmetyku odrosną włosy. Wyniki badań nad samym colostrum opisuje osobny przegląd.
Zamykanie składników w liposomach bywa też mylone z liofilizacją, czyli suszeniem zamrożonego surowca. Obie metody mają inne zadania i można je łączyć.
Serum i maska: jak ocenić ich zastosowanie
Serum i maska Trichovity zawierają liposomalne colostrum bovinum. Każdy z nich nakłada się inaczej i trzyma na skórze przez inny czas, więc stosuj go zgodnie z jego instrukcją.
Oceniając pielęgnację, patrz, czy skóra dobrze znosi produkt i czy włosy łatwiej rozczesać i mniej się łamią. Bardziej miękkie włosy to jeszcze nie dowód, że jest ich więcej.
Kosmetyk nie zastąpi szukania przyczyny, gdy włosy wypadają. Jeśli przedziałek stopniowo się poszerza albo pogłębiają się zakola, idź do dermatologa. Przy świądzie i łuszczeniu najpierw trzeba ustalić, co dzieje się ze skórą.
Najczęstsze pytania
Czy kosmetyk liposomalny jest zawsze łagodny?
Nie. To, jak skóra go zniesie, zależy od całego składu i od samej skóry. Przy pieczeniu, nasilonym świądzie albo zaczerwienieniu przerwij stosowanie. Liposomy nie usuwają ryzyka alergii na składniki produktu.
Czy mogę użyć liposomalnego colostrum przy alergii na mleko?
Przy alergii na białka mleka krowiego unikaj colostrum bovinum. Zamknięte w nośniku nadal może uczulać.
Po jakim czasie powinien pojawić się efekt?
To zależy od efektu i konkretnego produktu, więc nie da się podać jednego terminu dla wszystkich kosmetyków liposomalnych. Obietnica odrostu wymaga osobnego potwierdzenia, bez względu na użytą technologię.
Czy kosmetyk z liposomami jest lepszy od zwykłego?
Może mieć inne właściwości, ale sama nazwa nie przesądza o jakości. Żeby porównać produkty, potrzebne są dane o ich działaniu i tolerancji. Dobrze dobrana receptura bez liposomów też może skutecznie pielęgnować skórę i włosy.
Źródła
- Jung i wsp., Innovative liposomes as a transfollicular drug delivery system: penetration into porcine hair follicles, 2006: DOI.
- Li i Hoffman, Topical liposome delivery of molecules to hair follicles in mice, 1997: PubMed.
- Nayak i wsp., badanie liposomów jako nośników do mieszków włosowych, 2024: PMC.
Materiał edukacyjny. Artykuł ma charakter informacyjny i nie zastępuje konsultacji z lekarzem dermatologiem ani trychologiem. Trichovita to kosmetyk pielęgnacyjny, a nie produkt leczniczy, i nie zastępuje leczenia. Przy zdiagnozowanej chorobie skóry głowy lub uporczywych problemach z włosami skonsultuj się ze specjalistą.
Następne na szybko
O autorze
Mikołaj Szejnoga
Współtwórca Trichovity
Współtwórca marki Trichovita, specjalista ds. trychologii i receptur kosmetycznych.
Odwiedź stronę autora
